Pieter Hemony
| ||
|---|---|---|
| Geboren | ||
| Geboorteplaats | ||
| Overleden | ||
| Overlijdensplaats | ||
| Werkzaam van: | ||
| Werkzaam tot: | ||
De gebroeders François Hemony en Pieter Hemony zijn de belangrijkste beiaardgieters die Nederland en België gekend hebben.
Leven
Biografie
Pieter Hemony werd in 1619 geboren te Levécourt in Lotharingen geboren, tien jaar na zijn broer François. De oudere generatie van de familie Hemony behoorde tot de grote groep Lotharingse klokkengieters die door geheel Europa trokken om klokken te gieten. De vader van François en Pieter en diens broer, Blaise en Peter dan wel in omgekeerde volgorde, treffen wij vooral in Duitsland aan. Pieter Hemony is nooit gehuwd geweest, hij overleed in 1680 te Amsterdam. In 1641 goten de gebroeders voor Goor hun eerste klokken in Nederland. De betekenis van de klokkengieters François en Pieter Hemony is voor de klokkengietkunst en met name voor de beiaardkunst niet te onderschatten. Zij wisten het klokkenspel uit zijn primitieve staat van de zestiende eeuw glansrijk te bevrijden en te transformeren tot een volwaardig muziekinstrument, tot op de dag van vandaag.
Samenwerkingsverbanden
Leerlingen
Werk
Zutphen 1642-1657
De eigenlijke carrière van de Hemony's begon in 1642 toen zij van de stad Zutphen de opdracht tot het vervaardigen van een beiaard kregen. In datzelfde jaar zullen zij zich ook in deze stad gevestigd hebben. De Hemony’s waren echter niet bekend met het gieten van beiaarden. Maar dankzij de steun van de stadsbeiaardier van Utrecht, jonkheer Jacob van Eijck die samen met hen intensief onderzoek deed, was hun eerste beiaard een groot succes. In Zutphen volgden nog dertien beiaarden meer.
Gent 1657-1664
Terwijl François Hemony in 1657 als stadsklokken- en geschutgieter door de stad Amsterdam aangesteld werd, trok Pieter naar de Zuidelijke Nederlanden en met name naar Gent. Tijdens zijn verblijf in Gent is Pieter vooral bekend geworden door de grote beiaard die hij in 1659-1660 goot voor het Belfort van Gent. Ook goot hij drie kleinere spellen die echter niet meer bestaan.
Amsterdam 1664-1680
In 1664 voegde Pieter zich werd bij zijn broer, mogelijk door ziekte van François en de vele orders. Samen goten zij nog drie beiaarden. Na de dood van François in 1667 werd broer Pieter zijn opvolger. Tot zijn dood in 1680 zou hij nog tien beiaarden gieten waarmee de totale productie aan beiaarden door de Hemony’s op 51 kwam.
Klokken in Nederland
Bestaande klokken
| KlokkenWiki ID | Jaar | Locatie | Naam | Diameter [cm.] | Gewicht [kg.] | OorlogRegistratienummer
|
|---|---|---|---|---|---|---|
| Klok 1781 | 1477 | 150 | 2400,0 | |||
| Klok 4935 | 1514 | 125 | 1280,0 | 5-C-161P | ||
| Klok 4936 | 1514 | 102 | 655,0 | 5-M-46 | ||
| Klok 12305 | 1526 | 106 | 710,0 | 7-C-178P | ||
| Klok 1498 | 1623 | 95 | 500,0 | 2-C-202P | ||
| Klok 1203 | 1624 | 99 | 600,0 | 2-C-199P | ||
| Klok 1070 | 1626 | 74 | 235,0 | 2-A-77P | ||
| Klok 1523 | 1629 | 124 | 1143,0 | 2-C-178P | ||
| Klok 1523 | 1629 | 124 | 1143,0 | 2-C-178P | ||
| Klok 11689 | 1644 | 50 | 68,0 | 7-C-53P | ||
| Klok 3016 | 1644 | 110 | 910,0 | 3-C-260P | ||
| Klok 3034 | 1644 | 41 | 48,0 | 3-C-257P | ||
| Klok 12401 | 1644 | 7-O-0 | ||||
| Klok 2275 | 1644 | 57 | 121,0 | |||
| Klok 8954 | 1644 | 147 | 2350,0 | |||
| Klok 2281 | 1644 | 45 | ||||
| Klok 11618 | 1645 | 39 | 35,0 | 7-M-6/II | ||
| Klok 4150 | 1646 | 100 | 650,0 | 5-C-63P | ||
| Klok 12044 | 1646 | 107 | 710,0 | 7-C-118P | ||
| Klok 11840 | 1647 | |||||
| Klok 11839 | 1648 | 91 | 500,0 | 7-A-43P | ||
| Klok 12126 | 1649 | 188 | 4460,0 | 7-M-62/I | ||
| Klok 12127 | 1649 | 150 | 2100,0 | 7-M-62/II | ||
| Klok 756 | 1649 | 47 | 65,0 | 1-C-20 | ||
| Klok 8939 | 1649 | |||||
| Klok 11665 | 1650 | 100 | 1100,0 | 7-C-42P | ||
| Klok 12118 | 1650 | 108 | 791,0 | 7-A-193 | ||
| Klok 11666 | 1650 | 92 | 587,0 | 7-C-44P | ||
| Klok 12307 | 1650 | 134 | 1540,0 | 7-M-64 | ||
| Klok 12039 | 1650 | 166 | 3000,0 | 7-M-61 | ||
| Klok 12388 | 1651 | 89 | 422,0 | 7-C-86P | ||
| Klok 4149 | 1652 | 72 | 235,0 | 5-C-62P | ||
| Klok 12179 | 1653 | 138 | 1825,0 | 7-C-141P | ||
| Klok 12277 | 1653 | 90 | 500,0 | 7-A-106P | ||
| Klok 4833 | 1653 | 144 | 1840,0 | 5-A-253 | ||
| Klok 11850 | 1655 | 71 | 255,0 | 7-C-88P | ||
| Klok 11154 | 1655 | 152 | 2400,0 | 11-M-38 | ||
| Klok 10791 | 1660 | |||||
| Klok 2611 | 1661 | 112 | 880,0 | 3-C-93P | ||
| Klok 11841 | 1662 | |||||
| Klok 12335 | 1664 | 105 | 703,0 | 7-B-62P | ||
| Klok 11868 | 1664 | 105 | 716,0 | 7-C-38P | ||
| Klok 11783 | 1667 | 88 | 441,0 | 7-B-186P | ||
| Klok 11877 | 1667 | 62 | 160,0 | 7-C-90 | ||
| Klok 11881 | 1667 | 145 | 1885,0 | 7-M-59/I | ||
| Klok 11056 | 1668 | 130 | 1330,0 | 11-M-72 | ||
| Klok 8624 | 1668 | 57 | 160,0 | 6-B-67P | ||
| Klok 3506 | 1668 | 8 speelklokken | ||||
| Klok 10431 | 1669 | 66 | 185,0 | 10-A-15 | ||
| Klok 12724 | 1669 | |||||
| Klok 4445 | 1669 | |||||
| Klok 12131 | 1670 | 98 | 564,0 | 7-C-133P | ||
| Klok 2057 | 1670 | 38 | 36,0 | 3-C-142 | ||
| Klok 2737 | 1671 | 51 | 89,0 | 3-C-244P | ||
| Klok 3525 | 1671 | |||||
| Klok 3669 | 1671 | 88 | 412,0 | 11-B-52P | ||
| Klok 11107 | 1671 | 134 | 1475,0 | 11-B-95 | ||
| Klok 1793 | 1671 | 86 | 454,0 | 3-A-20P | ||
| Klok 11108 | 1671 | 100 | 620,0 | 11-C-107 | ||
| Klok 11720 | 1672 | 132 | 1399,0 | 7-M-63 | ||
| Klok 3638 | 1672 | 94 | 620,0 | 7-M-58 | ||
| Klok 11231 | 1672 | 117 | 810,0 | 11-C-147 | ||
| Klok 10855 | 1673 | 66 | 200,0 | 11-M-71 | ||
| Klok 11842 | 1674 | |||||
| Klok 12356 | 1674 | 89 | 423,0 | 7-A-204P | ||
| Klok 10918 | 1675 | 66 | ||||
| Klok 10919 | 1675 | 62 | ||||
| Klok 10920 | 1675 | 60 | ||||
| Klok 10921 | 1675 | 56 | ||||
| Klok 11704 | 1675 | 62 | 158,0 | 7-A-238P | ||
| Klok 10922 | 1675 | 54 | ||||
| Klok 10798 | 1675 | 7-C-238 | ||||
| Klok 10923 | 1675 | 51 | ||||
| Klok 10924 | 1675 | 49 | ||||
| Klok 10909 | 1675 | 109 | ||||
| Klok 10910 | 1675 | 105 | ||||
| Klok 10911 | 1675 | 98 | ||||
| Klok 10912 | 1675 | 93 | ||||
| Klok 10913 | 1675 | 88 | ||||
| Klok 10914 | 1675 | 82 | ||||
| Klok 10915 | 1675 | 79 | ||||
| Klok 12826 | 1675 | 111 | 826,0 | 11-C-237 | ||
| Klok 10916 | 1675 | 73 | ||||
| Klok 10917 | 1675 | 70 | ||||
| Klok 10908 | 1675 | |||||
| Klok 12656 | 1676 | 74 | 259,0 | 9-A-43P | ||
| Klok 11187 | 1676 | 88 | 416,0 | 11-A-99 | ||
| Klok 11063 | 1677 | 66 | 193,0 | 11-A-341 | ||
| Klok 11064 | 1677 | 51 | 52,0 | 11-A-342 | ||
| Klok 2840 | 1678 | 80 | 340,0 | 3-M-56 | ||
| Klok 2118 | 1694 | 117 | 620,0 | 3-M-20 | ||
| Klok 4754 | 1829 | 69 | 200,0 | 5-C-189 |
Verloren klokken of met onbekende status
| KlokkenWiki ID | Jaar | Locatie | Naam | Diameter [cm.] | Gewicht [kg.] | OorlogRegistratienummer
|
|---|---|---|---|---|---|---|
| Klok 3017 | 1644 | 60 | 140,0 | 3-C-256P | ||
| Klok 9346 | 1648 | 75 | 285,0 | 6-C-13P | ||
| Klok 11520 | 1649 | 100 | 698,0 | 11-C-229P | ||
| Klok 8709 | 1718 | 90 | 750,0 | 6-A-118P | ||
| Klok 8710 | 1718 | 125 | 1130,0 | 6-C-153P |
Klokken buiten Nederland
Luidklokken
- Klok Lambertus uit 1643 samen met François Hemony in Düsseldorf (D), R.K. St. Lambertus, in 1812 gescheurd en verkocht[1].
- Sturmglocke uit 1644 samen met François Hemony in Düsseldorf (D), R.K. St. Lambertus, 1893 omgegoten[2]
- Twee klokken uit 1653 in Düsseldorf-Kalkum, R.K. H. Lambertus. Klok Lambertus 1899 gescheurd en omgegoten[3], Klok Johannes Baptist bestaat nog[4]
Carillons
- Antwerpen (B), O.L.V.-Toren:
- 1) stadsbeiaard: 37 klokken, samen met François Hemony, 1655 en 1658.
- 2) kapittelbeiaard: 37 klokken, samen met François Hemony, 1654-1655, sinds 1957 in Hoogstraten, St. Katharina
- Antwerpen (B), St. Michielsabdij: 32 klokken, samen met François Hemony, 1655. In 1797 uit de toren gehaald en op vier klokken na vernield. De drie nog bestaande klokken hangen in Vlijmen, St. Martinuskerk te Zwijndrecht-Burcht (B) en in de vieringstoren van St. Andrieskerk in Antwerpen (B).De vierde klok is in 1955 uit de St. Pauluskerk te Antwerpen (B) gehaald, verkocht en omgesmolten.
- Tongerlo (B), Abdijtoren: 32 klokken, 1657-1658. Op enkele kleinere klokken na, in 1797 gevorderd.
- Gent (B), Belfort: 40 klokken, 1659-1660
- Ename (B), Abdijtoren: 35 klokken, 1660 en 1667. In 1797 gevorderd. Enkele klokken hangen in Franse kerken.
- Gent, Baudelotoren: 26 klokken, 1661. In 1948 ontmantelt, een deel van de klokken werd aan de beiaard van de Belfort te Gent toegevoegd.
- Stockholm (S), St. Gertrudkerk: 35 klokken, samen met François Hemony, 1663-1644. In 1878 verbrand.
- Darmstadt (D), Schloß: 28 klokken, 1670. In 1943 verbrand.
- Oosteinde (B), Stadhuistoren: 32 klokken, 1671. In 1706 door oorlogshandelingen verwoest.
- Mechelen (B), St. Romboutstoren: 33 klokken, 1674, geleverd in 1679.
Overige werken
Vijzel van 1675
Varia
In Zutphen, Arnhem en Middelstum zijn straten naar de Hemony's vernoemd.
Joost van den Vondel schreef in 1661 een lofdicht op de Hemony's: OP HET KLOKMUSYK T'AMSTERDAM
Literatuur
- André Lehr, De klokkengieters François en Pieter Hemony. Asten, 1959
- Heleen van der Weel, François en Pieter Hemony. Stadsklokken- en geschutgieters in de Gouden Eeuw. Hilversum 2018
