Pieter Hemony



Pieter Hemony
Geboren
Geboorteplaats
Overleden
Overlijdensplaats
Werkzaam van:
Werkzaam tot:

De gebroeders François Hemony en Pieter Hemony zijn de belangrijkste beiaardgieters die Nederland en België gekend hebben.

Leven

Biografie

Pieter Hemony werd in 1619 geboren te Levécourt in Lotharingen geboren, tien jaar na zijn broer François. De oudere generatie van de familie Hemony behoorde tot de grote groep Lotharingse klokkengieters die door geheel Europa trokken om klokken te gieten. De vader van François en Pieter en diens broer, Blaise en Peter dan wel in omgekeerde volgorde, treffen wij vooral in Duitsland aan. Pieter Hemony is nooit gehuwd geweest, hij overleed in 1680 te Amsterdam. In 1641 goten de gebroeders voor Goor hun eerste klokken in Nederland. De betekenis van de klokkengieters François en Pieter Hemony is voor de klokkengietkunst en met name voor de beiaardkunst niet te onderschatten. Zij wisten het klokkenspel uit zijn primitieve staat van de zestiende eeuw glansrijk te bevrijden en te transformeren tot een volwaardig muziekinstrument, tot op de dag van vandaag.

Samenwerkingsverbanden

François Hemony

Leerlingen

Melchior de Haze

Claude Fremy

Mammes Fremy II

Claes Noorden

Werk

Zutphen 1642-1657

De eigenlijke carrière van de Hemony's begon in 1642 toen zij van de stad Zutphen de opdracht tot het vervaardigen van een beiaard kregen. In datzelfde jaar zullen zij zich ook in deze stad gevestigd hebben. De Hemony’s waren echter niet bekend met het gieten van beiaarden. Maar dankzij de steun van de stadsbeiaardier van Utrecht, jonkheer Jacob van Eijck die samen met hen intensief onderzoek deed, was hun eerste beiaard een groot succes. In Zutphen volgden nog dertien beiaarden meer.

Gent 1657-1664

Terwijl François Hemony in 1657 als stadsklokken- en geschutgieter door de stad Amsterdam aangesteld werd, trok Pieter naar de Zuidelijke Nederlanden en met name naar Gent. Tijdens zijn verblijf in Gent is Pieter vooral bekend geworden door de grote beiaard die hij in 1659-1660 goot voor het Belfort van Gent. Ook goot hij drie kleinere spellen die echter niet meer bestaan.

Amsterdam 1664-1680

In 1664 voegde Pieter zich werd bij zijn broer, mogelijk door ziekte van François en de vele orders. Samen goten zij nog drie beiaarden. Na de dood van François in 1667 werd broer Pieter zijn opvolger. Tot zijn dood in 1680 zou hij nog tien beiaarden gieten waarmee de totale productie aan beiaarden door de Hemony’s op 51 kwam.

Klokken in Nederland

Bestaande klokken


KlokkenWiki ID Jaar Locatie Naam Diameter [cm.] Gewicht [kg.] OorlogRegistratienummer

Klok 1781 1477 150 2400,0
Klok 4935 1514 125 1280,0 5-C-161P
Klok 4936 1514 102 655,0 5-M-46
Klok 12305 1526 106 710,0 7-C-178P
Klok 1498 1623 95 500,0 2-C-202P
Klok 1203 1624 99 600,0 2-C-199P
Klok 1070 1626 74 235,0 2-A-77P
Klok 1523 1629 124 1143,0 2-C-178P
Klok 1523 1629 124 1143,0 2-C-178P
Klok 11689 1644 50 68,0 7-C-53P
Klok 3016 1644 110 910,0 3-C-260P
Klok 3034 1644 41 48,0 3-C-257P
Klok 12401 1644 7-O-0
Klok 2275 1644 57 121,0
Klok 8954 1644 147 2350,0
Klok 2281 1644 45
Klok 11618 1645 39 35,0 7-M-6/II
Klok 4150 1646 100 650,0 5-C-63P
Klok 12044 1646 107 710,0 7-C-118P
Klok 11840 1647
Klok 11839 1648 91 500,0 7-A-43P
Klok 12126 1649 188 4460,0 7-M-62/I
Klok 12127 1649 150 2100,0 7-M-62/II
Klok 756 1649 47 65,0 1-C-20
Klok 8939 1649
Klok 11665 1650 100 1100,0 7-C-42P
Klok 12118 1650 108 791,0 7-A-193
Klok 11666 1650 92 587,0 7-C-44P
Klok 12307 1650 134 1540,0 7-M-64
Klok 12039 1650 166 3000,0 7-M-61
Klok 12388 1651 89 422,0 7-C-86P
Klok 4149 1652 72 235,0 5-C-62P
Klok 12179 1653 138 1825,0 7-C-141P
Klok 12277 1653 90 500,0 7-A-106P
Klok 4833 1653 144 1840,0 5-A-253
Klok 11850 1655 71 255,0 7-C-88P
Klok 11154 1655 152 2400,0 11-M-38
Klok 10791 1660
Klok 2611 1661 112 880,0 3-C-93P
Klok 11841 1662
Klok 12335 1664 105 703,0 7-B-62P
Klok 11868 1664 105 716,0 7-C-38P
Klok 11783 1667 88 441,0 7-B-186P
Klok 11877 1667 62 160,0 7-C-90
Klok 11881 1667 145 1885,0 7-M-59/I
Klok 11056 1668 130 1330,0 11-M-72
Klok 8624 1668 57 160,0 6-B-67P
Klok 3506 1668 8 speelklokken
Klok 10431 1669 66 185,0 10-A-15
Klok 12724 1669
Klok 4445 1669
Klok 12131 1670 98 564,0 7-C-133P
Klok 2057 1670 38 36,0 3-C-142
Klok 2737 1671 51 89,0 3-C-244P
Klok 3525 1671
Klok 3669 1671 88 412,0 11-B-52P
Klok 11107 1671 134 1475,0 11-B-95
Klok 1793 1671 86 454,0 3-A-20P
Klok 11108 1671 100 620,0 11-C-107
Klok 11720 1672 132 1399,0 7-M-63
Klok 3638 1672 94 620,0 7-M-58
Klok 11231 1672 117 810,0 11-C-147
Klok 10855 1673 66 200,0 11-M-71
Klok 11842 1674
Klok 12356 1674 89 423,0 7-A-204P
Klok 10918 1675 66
Klok 10919 1675 62
Klok 10920 1675 60
Klok 10921 1675 56
Klok 11704 1675 62 158,0 7-A-238P
Klok 10922 1675 54
Klok 10798 1675 7-C-238
Klok 10923 1675 51
Klok 10924 1675 49
Klok 10909 1675 109
Klok 10910 1675 105
Klok 10911 1675 98
Klok 10912 1675 93
Klok 10913 1675 88
Klok 10914 1675 82
Klok 10915 1675 79
Klok 12826 1675 111 826,0 11-C-237
Klok 10916 1675 73
Klok 10917 1675 70
Klok 10908 1675
Klok 12656 1676 74 259,0 9-A-43P
Klok 11187 1676 88 416,0 11-A-99
Klok 11063 1677 66 193,0 11-A-341
Klok 11064 1677 51 52,0 11-A-342
Klok 2840 1678 80 340,0 3-M-56
Klok 2118 1694 117 620,0 3-M-20
Klok 4754 1829 69 200,0 5-C-189

Verloren klokken of met onbekende status


KlokkenWiki ID Jaar Locatie Naam Diameter [cm.] Gewicht [kg.] OorlogRegistratienummer

Klok 3017 1644 60 140,0 3-C-256P
Klok 9346 1648 75 285,0 6-C-13P
Klok 11520 1649 100 698,0 11-C-229P
Klok 8709 1718 90 750,0 6-A-118P
Klok 8710 1718 125 1130,0 6-C-153P


Klokken buiten Nederland

Luidklokken

  • Klok Lambertus uit 1643 samen met François Hemony in Düsseldorf (D), R.K. St. Lambertus, in 1812 gescheurd en verkocht[1].
  • Sturmglocke uit 1644 samen met François Hemony in Düsseldorf (D), R.K. St. Lambertus, 1893 omgegoten[2]
  • Twee klokken uit 1653 in Düsseldorf-Kalkum, R.K. H. Lambertus. Klok Lambertus 1899 gescheurd en omgegoten[3], Klok Johannes Baptist bestaat nog[4]

Carillons

  • Antwerpen (B), O.L.V.-Toren:
    • 1) stadsbeiaard: 37 klokken, samen met François Hemony, 1655 en 1658.
    • 2) kapittelbeiaard: 37 klokken, samen met François Hemony, 1654-1655, sinds 1957 in Hoogstraten, St. Katharina
  • Antwerpen (B), St. Michielsabdij: 32 klokken, samen met François Hemony, 1655. In 1797 uit de toren gehaald en op vier klokken na vernield. De drie nog bestaande klokken hangen in Vlijmen, St. Martinuskerk te Zwijndrecht-Burcht (B) en in de vieringstoren van St. Andrieskerk in Antwerpen (B).De vierde klok is in 1955 uit de St. Pauluskerk te Antwerpen (B) gehaald, verkocht en omgesmolten.
  • Tongerlo (B), Abdijtoren: 32 klokken, 1657-1658. Op enkele kleinere klokken na, in 1797 gevorderd.
  • Gent (B), Belfort: 40 klokken, 1659-1660
  • Ename (B), Abdijtoren: 35 klokken, 1660 en 1667. In 1797 gevorderd. Enkele klokken hangen in Franse kerken.
  • Gent, Baudelotoren: 26 klokken, 1661. In 1948 ontmantelt, een deel van de klokken werd aan de beiaard van de Belfort te Gent toegevoegd.
  • Stockholm (S), St. Gertrudkerk: 35 klokken, samen met François Hemony, 1663-1644. In 1878 verbrand.
  • Darmstadt (D), Schloß: 28 klokken, 1670. In 1943 verbrand.
  • Oosteinde (B), Stadhuistoren: 32 klokken, 1671. In 1706 door oorlogshandelingen verwoest.
  • Mechelen (B), St. Romboutstoren: 33 klokken, 1674, geleverd in 1679.

Overige werken

Vijzel van 1675

Varia

In Zutphen, Arnhem en Middelstum zijn straten naar de Hemony's vernoemd.

Joost van den Vondel schreef in 1661 een lofdicht op de Hemony's: OP HET KLOKMUSYK T'AMSTERDAM

Literatuur

  • André Lehr, De klokkengieters François en Pieter Hemony. Asten, 1959
  • Heleen van der Weel, François en Pieter Hemony. Stadsklokken- en geschutgieters in de Gouden Eeuw. Hilversum 2018

Voetnoten