Pieter Hemony



Pieter Hemony
Geboren
Geboorteplaats
Overleden
Overlijdensplaats
Werkzaam van:
Werkzaam tot:

De gebroeders François Hemony en Pieter Hemony zijn de belangrijkste beiaardgieters die Nederland en België gekend hebben.

Leven

Biografie

Pieter Hemony werd in 1619 geboren te Levécourt in Lotharingen geboren, tien jaar na zijn broer François. De oudere generatie van de familie Hemony behoorde tot de grote groep Lotharingse klokkengieters die door geheel Europa trokken om klokken te gieten. De vader van François en Pieter en diens broer, Blaise en Peter dan wel in omgekeerde volgorde, treffen wij vooral in Duitsland aan. Pieter Hemony is nooit gehuwd geweest, hij overleed in 1680 te Amsterdam. In 1641 goten de gebroeders voor Goor hun eerste klokken in Nederland. De betekenis van de klokkengieters François en Pieter Hemony is voor de klokkengietkunst en met name voor de beiaardkunst niet te onderschatten. Zij wisten het klokkenspel uit zijn primitieve staat van de zestiende eeuw glansrijk te bevrijden en te transformeren tot een volwaardig muziekinstrument, tot op de dag van vandaag.

Samenwerkingsverbanden

François Hemony

Leerlingen

Melchior de Haze

Claude Fremy

Mammes Fremy II

Claes Noorden

Werk

Zutphen 1642-1657

De eigenlijke carrière van de Hemony's begon in 1642 toen zij van de stad Zutphen de opdracht tot het vervaardigen van een beiaard kregen. In datzelfde jaar zullen zij zich ook in deze stad gevestigd hebben. De Hemony’s waren echter niet bekend met het gieten van beiaarden. Maar dankzij de steun van de stadsbeiaardier van Utrecht, jonkheer Jacob van Eijck die samen met hen intensief onderzoek deed, was hun eerste beiaard een groot succes. In Zutphen volgden nog dertien beiaarden meer.

Gent 1657-1664

Terwijl François Hemony in 1657 als stadsklokken- en geschutgieter door de stad Amsterdam aangesteld werd, trok Pieter naar de Zuidelijke Nederlanden en met name naar Gent. Tijdens zijn verblijf in Gent is Pieter vooral bekend geworden door de grote beiaard die hij in 1659-1660 goot voor het Belfort van Gent. Ook goot hij drie kleinere spellen die echter niet meer bestaan.

Amsterdam 1664-1680

In 1664 voegde Pieter zich werd bij zijn broer, mogelijk door ziekte van François en de vele orders. Samen goten zij nog drie beiaarden. Na de dood van François in 1667 werd broer Pieter zijn opvolger. Tot zijn dood in 1680 zou hij nog tien beiaarden gieten waarmee de totale productie aan beiaarden door de Hemony’s op 51 kwam.

Klokken in Nederland

Bestaande klokken


KlokkenWiki ID Jaar Locatie Naam Diameter [cm.] Gewicht [kg.] OorlogRegistratienummer

Klok 1781 1477 150.0 2400.0
Klok 4935 1514 125.0 1280.0 5-C-161P
Klok 4936 1514 102.0 655.0 5-M-46
Klok 12305 1526 106.0 710.0 7-C-178P
Klok 1498 1623 95.0 500.0 2-C-202P
Klok 1203 1624 99.0 600.0 2-C-199P
Klok 1070 1626 74.0 235.0 2-A-77P
Klok 1523 1629 124.0 1143.0 2-C-178P
Klok 1523 1629 124.0 1143.0 2-C-178P
Klok 11689 1644 50.0 68.0 7-C-53P
Klok 2275 1644 57.0 121.0
Klok 3016 1644 110.0 910.0 3-C-260P
Klok 3034 1644 41.0 48.0 3-C-257P
Klok 12401 1644 7-O-0
Klok 2281 1644 45.0
Klok 8954 1644 147.0 2350.0
Klok 11618 1645 39.0 35.0 7-M-6/II
Klok 12044 1646 107.0 710.0 7-C-118P
Klok 4150 1646 100.0 650.0 5-C-63P
Klok 11840 1647
Klok 11839 1648 91.0 500.0 7-A-43P
Klok 756 1649 47.0 65.0 1-C-20
Klok 12126 1649 188.0 4460.0 7-M-62/I
Klok 12127 1649 150.0 2100.0 7-M-62/II
Klok 8939 1649
Klok 11665 1650 100.0 1100.0 7-C-42P
Klok 11666 1650 92.0 587.0 7-C-44P
Klok 12039 1650 166.0 3000.0 7-M-61
Klok 12118 1650 108.0 791.0 7-A-193
Klok 12307 1650 134.0 1540.0 7-M-64
Klok 12388 1651 89.0 422.0 7-C-86P
Klok 4149 1652 72.0 235.0 5-C-62P
Klok 12179 1653 138.0 1825.0 7-C-141P
Klok 12277 1653 90.0 500.0 7-A-106P
Klok 4833 1653 144.0 1840.0 5-A-253
Klok 11154 1655 152.0 2400.0 11-M-38
Klok 11850 1655 71.0 255.0 7-C-88P
Klok 10791 1660
Klok 2611 1661 112.0 880.0 3-C-93P
Klok 11841 1662
Klok 11868 1664 105.0 716.0 7-C-38P
Klok 12335 1664 105.0 703.0 7-B-62P
Klok 11783 1667 88.0 441.0 7-B-186P
Klok 11877 1667 62.0 160.0 7-C-90
Klok 11881 1667 145.0 1885.0 7-M-59/I
Klok 8624 1668 57.0 160.0 6-B-67P
Klok 11056 1668 130.0 1330.0 11-M-72
Klok 3506 1668 8 speelklokken
Klok 12724 1669
Klok 10431 1669 66.0 185.0 10-A-15
Klok 4445 1669
Klok 2057 1670 38.0 36.0 3-C-142
Klok 12131 1670 98.0 564.0 7-C-133P
Klok 11107 1671 134.0 1475.0 11-B-95
Klok 11108 1671 100.0 620.0 11-C-107
Klok 1793 1671 86.0 454.0 3-A-20P
Klok 2737 1671 51.0 89.0 3-C-244P
Klok 3525 1671
Klok 3669 1671 88.0 412.0 11-B-52P
Klok 11231 1672 117.0 810.0 11-C-147
Klok 11720 1672 132.0 1399.0 7-M-63
Klok 3638 1672 94.0 620.0 7-M-58
Klok 10855 1673 66.0 200.0 11-M-71
Klok 11842 1674
Klok 12356 1674 89.0 423.0 7-A-204P
Klok 11704 1675 62.0 158.0 7-A-238P
Klok 12826 1675 111.0 826.0 11-C-237
Klok 10798 1675 7-C-238
Klok 10909 1675 109.0
Klok 10910 1675 105.0
Klok 10911 1675 98.0
Klok 10912 1675 93.0
Klok 10913 1675 88.0
Klok 10914 1675 82.0
Klok 10915 1675 79.0
Klok 10916 1675 73.0
Klok 10917 1675 70.0
Klok 10918 1675 66.0
Klok 10919 1675 62.0
Klok 10920 1675 60.0
Klok 10921 1675 56.0
Klok 10922 1675 54.0
Klok 10923 1675 51.0
Klok 10924 1675 49.0
Klok 10908 1675
Klok 11187 1676 88.0 416.0 11-A-99
Klok 12656 1676 74.0 259.0 9-A-43P
Klok 11064 1677 51.0 52.0 11-A-342
Klok 11063 1677 66.0 193.0 11-A-341
Klok 2840 1678 80.0 340.0 3-M-56
Klok 2118 1694 117.0 620.0 3-M-20
Klok 4754 1829 69.0 200.0 5-C-189

Verloren klokken of met onbekende status


KlokkenWiki ID Jaar Locatie Naam Diameter [cm.] Gewicht [kg.] OorlogRegistratienummer

Klok 1804 1477 112.0 870.0 3-M-6
Klok 474 1513
Klok 3264 1620 105.0 598.0 4-A-37P
Klok 1183 1623 115.0 860.0 2-C-183P
Klok 1534 1624 85.0 370.0 2-A-26P
Klok 3017 1644 60.0 140.0 3-C-256P
Klok 9346 1648 75.0 285.0 6-C-13P
Klok 11520 1649 100.0 698.0 11-C-229P
Klok 1985 1654 87.0 414.0
Klok 11973 1655 98.0 571.0 7-B-126P
Klok 11867 1664 105.0 716.0 7-C-38P
Klok 11571 1667 133.0 1506.0 11-C-243P
Klok 12627 1668
Klok 9255 1670 70.0 305.0 6-B-134P
Klok 9010 1671 62.0 162.0 6-B-105P
Klok 12361 1671
Klok 3135 1671
Klok 11054 1672 132.0 1399.0
Klok 8550 1674 55.0 98.0 6-A-566P
Klok 11060 1674
Klok 3399 1678 98.0 623.0 4-C-6P
Klok 8709 1718 90.0 750.0 6-A-118P
Klok 8710 1718 125.0 1130.0 6-C-153P
Klok 12760 1766 118.0 1054.0 9-C-49P


Klokken buiten Nederland

Luidklokken

  • Klok Lambertus uit 1643 samen met François Hemony in Düsseldorf (D), R.K. St. Lambertus, in 1812 gescheurd en verkocht[1].
  • Sturmglocke uit 1644 samen met François Hemony in Düsseldorf (D), R.K. St. Lambertus, 1893 omgegoten[2]
  • Twee klokken uit 1653 in Düsseldorf-Kalkum, R.K. H. Lambertus. Klok Lambertus 1899 gescheurd en omgegoten[3], Klok Johannes Baptist bestaat nog[4]

Carillons

  • Antwerpen (B), O.L.V.-Toren:
    • 1) stadsbeiaard: 37 klokken, samen met François Hemony, 1655 en 1658.
    • 2) kapittelbeiaard: 37 klokken, samen met François Hemony, 1654-1655, sinds 1957 in Hoogstraten, St. Katharina
  • Antwerpen (B), St. Michielsabdij: 32 klokken, samen met François Hemony, 1655. In 1797 uit de toren gehaald en op vier klokken na vernield. De drie nog bestaande klokken hangen in Vlijmen, St. Martinuskerk te Zwijndrecht-Burcht (B) en in de vieringstoren van St. Andrieskerk in Antwerpen (B).De vierde klok is in 1955 uit de St. Pauluskerk te Antwerpen (B) gehaald, verkocht en omgesmolten.
  • Tongerlo (B), Abdijtoren: 32 klokken, 1657-1658. Op enkele kleinere klokken na, in 1797 gevorderd.
  • Gent (B), Belfort: 40 klokken, 1659-1660
  • Ename (B), Abdijtoren: 35 klokken, 1660 en 1667. In 1797 gevorderd. Enkele klokken hangen in Franse kerken.
  • Gent, Baudelotoren: 26 klokken, 1661. In 1948 ontmantelt, een deel van de klokken werd aan de beiaard van de Belfort te Gent toegevoegd.
  • Stockholm (S), St. Gertrudkerk: 35 klokken, samen met François Hemony, 1663-1644. In 1878 verbrand.
  • Darmstadt (D), Schloß: 28 klokken, 1670. In 1943 verbrand.
  • Oosteinde (B), Stadhuistoren: 32 klokken, 1671. In 1706 door oorlogshandelingen verwoest.
  • Mechelen (B), St. Romboutstoren: 33 klokken, 1674, geleverd in 1679.

Overige werken

Vijzel van 1675

Varia

In Zutphen, Arnhem en Middelstum zijn straten naar de Hemony's vernoemd.

Joost van den Vondel schreef in 1661 een lofdicht op de Hemony's: OP HET KLOKMUSYK T'AMSTERDAM

Literatuur

  • André Lehr, De klokkengieters François en Pieter Hemony. Asten, 1959
  • Heleen van der Weel, François en Pieter Hemony. Stadsklokken- en geschutgieters in de Gouden Eeuw. Hilversum 2018

Voetnoten