Koninklijke Eijsbouts Klokkengieterij en Fabriek van Torenuurwerken

Koninklijke Eijsbouts bestaat sinds 1872 in Asten en is de toonaangevende gieterij voor luidklokken en beiaarden.

Geschiedenis

Het bedrijf Eijsbouts werd te Asten in 1872 gesticht als een fabriek van torenuurwerken door Bonaventura Eijsbouts (1847-1920). Door de aard van het product kwam men dikwijls met torenklokken in aanraking. Somtijds werden die meegeleverd door ze bij reguliere klokkengieters te kopen.

Eijsbouts 2018 02 09 IMG 6287.JPG
Gieting bij Koninklijke Eijsbouts in 2018

Bonaventura werd in 1899 opgevolgd door zijn zoon Johan Eijsbouts (1878-1943). Deze gaf aan het bedrijf een aanzienlijke uitbreiding door vanuit Engeland beiaarden te importeren en die in Nederlandse torens te installeren. Na enkele beiaarden van klokkengieterij Taylor uit Loughborough kwamen die sinds 1925 uitsluitend nog uit de gieterij van Gillett & Johnston te Croydon. Luidklokken werden doorgaans betrokken bij Petit & Gebr. Edelbrock te Gescher.

Na het overlijden van Johan werd het bedrijf voortgezet door zijn zonen, de halfbroers Tuur Eijsbouts (1908-1994) en Max Eijsbouts (1922-1976). Van hen beiden was het Tuur die in 1947 de klokkengieterij stichtte. Reeds voor de Tweede Wereldoorlog experimenteerde hij in die richting, doch toen na de oorlog geen deviezen meer beschikbaar waren voor aankoop van beiaarden in het buitenland, startte Eijsbouts in samenwerking met Scheepsschroevengieterij Lips te Drunen een eigen klokkengieterij onder de naam Eijsbouts-Lips. De eerste gieting vond te Drunen plaats op 22 juli 1947. De samenwerking met Lips werd in 1953 beëindigd. Vanaf die tijd werden alle klokken te Asten gegoten. Eijsbouts goot zijn eerste beiaard in 1949 en wel als de Reizende Beiaard, hetgeen toen een grote nieuwigheid was. In 1968 werd ook kunstgietwerk aan het leveringsprogramma toegevoegd.

Na verschil van inzicht met zijn broer Max verliet Tuur het bedrijf in 1962. In 1972 verwierf de klokkengieterij het predicaat Koninklijke. Na het overlijden van Max in 1976 was de in 1949 in dienst getreden campanoloog van het bedrijf, André Lehr (1929-2007), directeur tot 1991. Na een kort intermezzo werd daarna Joost Eijsbouts (*1961), zoon van Max Eijsbouts, de nieuwe directeur.

Het eerder genoemd kunstgietwerk werd geïntegreerd in de klokkengieterij zelf. Maar dat was met andere nevenactiviteiten allerminst het geval. Verschillende daarvan kwamen voort uit de fabriek van torenuurwerken. Zo poogde Eijsbouts in de jaren vijftig van de vorige eeuw grasmaaimachines te maken. Er werd zelfs een handelsfirma Bearo opgericht. Maar een succes was het allerminst. In 1975 werd een zelfstandige firma Machinefabriek Eijsbouts opgericht. Men kocht vervolgens het noodlijdende bedrijf Enkes Marine te Den Haag op waar lieren voor zeilschepen werden gemaakt. Die productie werd door de machinefabriek overgenomen. Ook nam men in 1969 de fabriek van torenuurwerken Addicks te Amsterdam over, een bedrijf dat voor de tweede wereldoorlog talloze beiaarden van Taylor had geïmporteerd en vervolgens geïnstalleerd.

Bovendien stichtte Eijsbouts klokkengieterijen elders of nam die over. De bekendste was de uit de beginjaren vijftig daterende Horacantus te Lokeren (B.), alwaar klokken voor België werden gegoten en zeer zware klokken waarvoor in Asten de capaciteit ontbrak. Ook nam Eijsbouts de noodlijdende klokkengieterij Feldmann & Marschel te Münster (Duitsland) over en veranderde de naam in Monasterium. Vervolgens kocht Eijsbouts in het Zwitserse Rickenbach even ten noorden van Winterthur de al even noodlijdende klokkengieterij Eschmann. Al veel eerder, in 1962, had Eijsbouts tezamen met Petit & Fritsen de klokkengieterij van wijlen Marcel Michiels te Doornik overgenomen. Een jaar later echter verkocht Eijsbouts zijn deel weer aan Petit & Fritsen. Al deze nevenactiviteiten zijn tenslotte op niets uitgelopen. In 1988 bleef de Astense klokkengieterij als enige over en keerde de rust in productie en commercie weer terug.

De Koninklijke Eijsbouts heeft zich in de loop der jaren tot een belangrijke klokkengieterij ontwikkeld, en dat niet alleen voor nieuwe klokken en beiaarden, maar óók op het terrein van restauraties. Overal in de wereld vindt men Eijsbouts-klokken en Eijsbouts-beiaarden. Het Nederlandse bedrijf Eijsbouts is letterlijk toonaangevend in de wereld. Opmerkelijk is bovendien dat het bedrijf altijd nauwe banden met de wetenschap heeft onderhouden, hetgeen tot vele vernieuwingen heeft geleid. Onder andere was dit de grote terts-klok die in samenwerking met de Technische Universiteit te Eindhoven in 1985 ontwikkeld werd.

In 2014 ging Koninklijke Petit & Fritsen fuseren met Koninklijke Eijsbouts in Asten. De gieterij in Aarle-Rixtel is gestopt, klokken onder de naam Petit & Fritsen worden in Asten gegoten.

Samenwerkingsverbanden

Gillett and Johnston Clockmakers and Bellfounders

Petit und Gebrüder Edelbrock

John Taylor Bellfounders

Werk

Klokken in Nederland

Bestaande klokken


KlokkenWiki ID Jaar Locatie Naam Diameter [cm.] Gewicht [kg.] OorlogRegistratienummer

Klok 9877 72
Klok 9929 116
Klok 9930 97
Klok 9931 86
Klok 196 130
Klok 197 110
Klok 198 97
Klok 199 87
Klok 200 72
Klok 4524 34
Klok 1760 97
Klok 12316 1900 111 893,0
Klok 2450 1913 59
Klok 2451 1913 43
Klok 2452 1913 38
Klok 2453 1913 34
Klok 2454 1913 28
Klok 8687 1927 48
Klok 5687 1931
Klok 2160 1941 50
Klok 4501 1946 60
Klok 8203 1946 41
Klok 4694 1947 110
Klok 4695 1947 98
Klok 4696 1947 86
Klok 10599 1947 92
Klok 8655 1947 77
Klok 10600 1947 50
Klok 8656 1947 64
Klok 5019 1947 400,0
Klok 4620 1947 65
Klok 5020 1947 500,0
Klok 5021 1947 800,0
Klok 4507 1947 76
Klok 9446 1947 64
Klok 4942 1947 115
Klok 4943 1947 101
Klok 4944 1947 92
Klok 11580 1947 103 655,0
Klok 8837 1947 64
Klok 11581 1947 86 390,0
Klok 8381 1947 78
Klok 8838 1947 78
Klok 4619 1947 80
Klok 523 1947 104
Klok 525 1947 78
Klok 4523 1947 86
Klok 348 1947 76
Klok 4621 1947 65
Klok 11447 1947 72
Klok 11582 1947 68 220,0
Klok 8382 1947 64
Klok 10555 1948 87 410,0
Klok 2667 1948 90
Klok 4730 1948 92
Klok 4731 1948 77
Klok 10323 1948 87 410,0
Klok 4033 1948 107
Klok 8030 1948 97
Klok 4034 1948 96
Klok 4905 1948 29
Klok 4797 1948
Klok 4798 1948
Klok 4799 1948
Klok 2249 1948 96
Klok 4815 1948 122
Klok 10487 1948 87 410,0
Klok 534 1948 102
Klok 2250 1948 86
Klok 3984 1948 103
Klok 4816 1948 102
Klok 220 1948 122
Klok 2914 1948 81
Klok 4547 1948 91
Klok 535 1948 91
Klok 4817 1948 92
Klok 221 1948 102
Klok 5109 1948 109 820,0
Klok 4548 1948 80
Klok 4818 1948 60
Klok 222 1948 92
Klok 5110 1948 Maria 97 564,0
Klok 4549 1948 108
Klok 4981 1948 121
Klok 5111 1948 Jozef 87 460,0
Klok 1851 1948 108
Klok 4555 1948 91
Klok 11191 1948 102 680,0
Klok 4982 1948 103
Klok 11574 1948 109 804,0
Klok 1852 1948 92
Klok 4556 1948 80
Klok 708 1948 91
Klok 4983 1948 92
Klok 1329 1948 98 597,0
Klok 4557 1948 108
Klok 4742 1948 97
Klok 10400 1948 97
Klok 4743 1948 86
Klok 10401 1948 86
Klok 301 1948 102 735,0
Klok 4744 1948 76
Klok 11445 1948 109
Klok 63 1948 Stephanus
Klok 10404 1948 96 620,0
Klok 302 1948 76 320,0
Klok 11253 1948 86
Klok 11446 1948 86
Klok 4903 1948 92
Klok 4453 1948 92
Klok 324 1948 130
Klok 3955 1948 130
Klok 11259 1948 97 620,0
Klok 12828 1948 116 925,0
Klok 326 1948 97
Klok 4635 1948 80
Klok 3956 1948 109
Klok 11280 1948 81 330,0
Klok 327 1948 86
Klok 10986 1948 97 581,0
Klok 4636 1948 72
Klok 3957 1948 97
Klok 814 1948 115 932,0
Klok 336 1948 114
Klok 4637 1948 61
Klok 3981 1948 155
Klok 11283 1948 109 802,0
Klok 815 1948 92 464,0
Klok 4522 1948 103
Klok 337 1948 96
Klok 3982 1948 130
Klok 8716 1948 93
Klok 10471 1948 86
Klok 338 1948 86
Klok 533 1948 120
Klok 10144 1948 104
Klok 3983 1948 105
Klok 4941 1948 137
Klok 2913 1948 92
Klok 11652 1948 110
Klok 8406 1948 109
Klok 4820 1948 54
Klok 1280 1948 97 568,0
Klok 8404 1948 136
Klok 4825 1948 72 290,0
Klok 8828 1948 102
Klok 4819 1948 68
Klok 710 1948 69
Klok 709 1948 76
Klok 1149 1948 73 229,0
Klok 11394 1948 77 291,0
Klok 2409 1948 73 245,0
Klok 1853 1948 82
Klok 11281 1948 68 225,0
Klok 1510 1948 73 242,0
Klok 10266 1948 69 200,0
Klok 4904 1948 76
Klok 4824 1948 87 485,0
Klok 903 1948 52 87,0
Klok 2811 1948 76
Klok 2251 1948 76
Klok 8829 1948
Klok 8830 1948
Klok 64 1948 Joseph
Klok 8792 1949 87
Klok 4984 1949 97 580,0
Klok 4985 1949 87 410,0
Klok 8694 1949 138
Klok 4121 1949 108
Klok 8695 1949 123
Klok 4122 1949 89
Klok 8696 1949 103
Klok 4641 1949 110
Klok 4642 1949 95
Klok 1833 1949 88
Klok 4643 1949 80
Klok 1834 1949 78
Klok 3564 1949 Franciscus 87
Klok 8549 1949 103 690,0
Klok 11299 1949 87 410,0
Klok 9044 1949 80
Klok 8793 1949 77 290,0
Klok 4283 1949 100
Klok 8653 1949 97
Klok 1157 1949 116
Klok 4284 1949 140
Klok 8654 1949 86
Klok 4285 1949 100
Klok 9235 1949 97 580,0
Klok 12086 1949 92 485,0
Klok 12720 1949 82 335,0
Klok 2768 1949 82
Klok 2981 1949 97 577,0
Klok 1885 1949 98 580,0
Klok 12370 1949 103 690,0
Klok 8383 1949 54
Klok 12827 1949 147 1955,0
Klok 8693 1949 155
Klok 1886 1949 123 1155,0
Klok 12371 1949 87 410,0
Klok 470 1949 137
Klok 10045 1949 98
Klok 471 1949 122
Klok 10046 1949
Klok 11657 1949 82 345,0
Klok 2233 1949 95 573,0
Klok 1795 1949 98
Klok 524 1949 85
Klok 8546 1949 154 2320,0
Klok 11477 1949 116 925,0
Klok 2909 1949 137 1548,0
Klok 8547 1949 137 1635,0
Klok 10295 1949 92
Klok 11478 1949 104 711,0
Klok 5035 1949 60
Klok 3563 1949 Johannes 72
Klok 8548 1949 122 1155,0
Klok 11298 1949 103 690,0
Klok 11479 1949 92 509,0
Klok 11009 1949 61
Klok 8715 1949 102
Klok 9265 1949 81
Klok 9264 1949 98
Klok 10106 1949 68
Klok 12372 1949 77 290,0
Klok 1952 1949 65
Klok 9198 1949 75
Klok 10675 1949 65
Klok 10992 1949 77 290,0
Klok 10413 1949 69 205,0
Klok 10557 1949 49
Klok 1884 1949 62 75,0
Klok 9906 1949 55
Klok 9905 1949 40
Klok 8220 1949 39
Klok 8077 1949 50 88,0
Klok 12045 1949 69 198,0
Klok 2668 1950 80
Klok 1358 1950 65
Klok 4431 1950 109
Klok 4432 1950 92
Klok 4433 1950 82
Klok 1794 1950 110
Klok 9640 1950 130 1297,0
Klok 9641 1950 97 578,0
Klok 2935 1950 115
Klok 2936 1950 109 815,0
Klok 2937 1950 97 580,0
Klok 10604 1950 86 414,0
Klok 11232 1950 88 432,0
Klok 10419 1950 37 32,0
Klok 4454 1950
Klok 2528 1950 98 547,0
Klok 3558 1950 Franciscus 123 1180,0
Klok 1796 1950 73
Klok 3559 1950 103 709,0
Klok 2585 1950 73
Klok 11653 1950 100
Klok 11651 1950 130
Klok 11233 1950 77 270,0
Klok 11234 1950 68 205,0
Klok 12587 1950 65 177,0
Klok 12588 1950 56 104,0
Klok 8096 1950 111
Klok 8098 1950 88
Klok 4003 1951
Klok 4004 1951
Klok 465 1951
Klok 466 1951
Klok 8094 1951 126
Klok 8095 1951 115
Klok 8097 1951 101
Klok 1928 1951 92
Klok 1929 1951 79
Klok 1930 1951 69
Klok 663 1951 77
Klok 664 1951 68
Klok 4002 1951 100
Klok 4756 1952 146 1955,0
Klok 4757 1952 123 1155,0
Klok 10951 1952 93
Klok 4758 1952 109 815,0
Klok 8202 1952 82
Klok 8818 1952 73
Klok 1980 1952 86
Klok 1981 1952 77
Klok 1926 1952 88 416,0
Klok 10104 1952 116
Klok 10105 1952 102
Klok 1873 1952 92
Klok 2774 1952 34
Klok 11899 1952 73 254,0
Klok 5078 1953
Klok 5077 1953
Klok 9160 1953 73
Klok 9162 1953 58
Klok 9007 1953 43 50,0
Klok 4276 1953 152 2334,0
Klok 10313 1953 58 120,0
Klok 10312 1953 75 280,0
Klok 10314 1953 51 85,0
Klok 10315 1953 45 60,0
Klok 5032 1953 Maria 110
Klok 12751 1953 122 1143,0
Klok 12752 1953 108 785,0
Klok 12297 1954 115 940,0
Klok 9278 1954 122 1155,0
Klok 4925 1954 130 1380,0
Klok 10460 1954 138 1635,0
Klok 10461 1954 92 485,0
Klok 11290 1954 86 409,0
Klok 9027 1954 59 120,0
Klok 8959 1954 57
Klok 8960 1954 49
Klok 8721 1954 103 690,0
Klok 3012 1954 115 904,0
Klok 4337 1955 86 400,0
Klok 4926 1955 650,0
Klok 10805 1955 130 1369,0
Klok 2212 1955 102 700,0
Klok 2213 1955 91 500,0
Klok 10428 1955 73 234,0
Klok 31 1955 109 816,0
Klok 32 1955 98 566,0
Klok 8452 1956 65 172,0
Klok 9024 1956 103 640,0
Klok 2625 1956 76
Klok 12611 1956 92 469,0
Klok 3684 1956 157 2495,0
Klok 12612 1956 77 282,0
Klok 2941 1956 92 500,0
Klok 1964 1956 123
Klok 9249 1956 91 900,0
Klok 5033 1956 Andreas 90
Klok 5034 1956 Catharina 80
Klok 714 1956 73
Klok 11322 1956 104 712,0
Klok 8941 1956 46
Klok 947 1956 109 810,0
Klok 8940 1956 77
Klok 12070 1956 122 1140,0
Klok 4660 1957 130
Klok 1037 1957 88
Klok 8145 1957 92 473,0
Klok 12053 1957 116 964,0
Klok 11692 1957 135 677,0
Klok 11693 1957 92 467,0
Klok 11694 1957 82 321,0
Klok 10298 1957 49
Klok 12051 1957 46 63,0
Klok 8144 1957 108 765,0
Klok 2641 1957 130 1366,0
Klok 4277 1958 1647,0
Klok 11536 1958 97
Klok 8595 1958 70
Klok 377 1959 92
Klok 4618 1959 110
Klok 4032 1959 89
Klok 251 1959 116 996,0
Klok 371 1959 92 427,0
Klok 12403 1959 68 205,0
Klok 12404 1959 61 145,0
Klok 3816 1960 92
Klok 3781 1960 92 475,0
Klok 2766 1960 97
Klok 2784 1960 108
Klok 718 1960 97 535,0
Klok 719 1960 82 318,0
Klok 2854 1960 109
Klok 720 1960 73 225,0
Klok 2529 1960 130
Klok 1702 1961 58
Klok 2671 1961 91
Klok 2058 1961 92
Klok 3994 1962 109
Klok 3995 1962 93
Klok 1841 1962 92 477,0
Klok 11171 1962 109
Klok 11173 1962 87
Klok 225 1962 104
Klok 226 1962 87
Klok 227 1962 70
Klok 2950 1962 49
Klok 10261 1962 52 84,0
Klok 2307 1963 77
Klok 8373 1963 76
Klok 11039 1963 63
Klok 4880 1964 123
Klok 9307 1964 74
Klok 2241 1964 76 263,0
Klok 2306 1965 29
Klok 9445 1965 77
Klok 3038 1965 78 282,0
Klok 9524 1965 61
Klok 11300 1966 78
Klok 8027 1966 146
Klok 8029 1966 115
Klok 8031 1966 59
Klok 11112 1966 77 277,0
Klok 11113 1966 65 171,0
Klok 9250 1966 81 340,0
Klok 10303 1967 55
Klok 11490 1967 92 479,0
Klok 11491 1967 82 335,0
Klok 11492 1967 73 240,0
Klok 12728 1968 98 525,0
Klok 4021 1968 37
Klok 1219 1970 127
Klok 14 1970 110
Klok 3517 1970 59 120,0
Klok 2132 1972 124 1050,0
Klok 2133 1972 99 580,0
Klok 2240 1972 92
Klok 11065 1972 157
Klok 12213 1973 118
Klok 9918 1973 45
Klok 2878 1973 28
Klok 12633 1975 88 375,0
Klok 2459 1976 51
Klok 9421 1976
Klok 1757 1976 51
Klok 1843 1977 132
Klok 9422 1977
Klok 1842 1977 99
Klok 10191 1977 82 340,0
Klok 5136 1978 39 40,0
Klok 8953 1979 195
Klok 378 1980 104
Klok 11363 1980 40
Klok 379 1980 124
Klok 369 1980 124 1155,0
Klok 370 1980 104 690,0
Klok 8685 1980 87
Klok 2771 1980 56
Klok 8686 1980 77
Klok 11419 1981 83 340,0
Klok 11420 1981 77 278,0
Klok 4166 1982 117 970,0
Klok 10169 1982 127 1305,0
Klok 9644 1982 50
Klok 10170 1982 122 1146,0
Klok 10171 1982 114 942,0
Klok 10172 1982 102 662,0
Klok 10173 1982 91 476,0
Klok 437 1982 94 560,0
Klok 10174 1982 85 396,0
Klok 2963 1982 177
Klok 438 1982 73 295,0
Klok 10175 1982 76 281,0
Klok 10812 1982 52 85,0
Klok 11455 1982 93 470,0
Klok 2881 1982 38
Klok 8288 1983 32
Klok 12437 1984 69
Klok 640 1984 39
Klok 10861 1984 52 85,0
Klok 4826 1985 52
Klok 3220 1985 61
Klok 10268 1985 25
Klok 10584 1985
Klok 11207 1985 51 85,0
Klok 125 1985 123 1300,0
Klok 2053 1986 133 1418,0
Klok 4136 1987 33
Klok 3932 1987 116 970,0
Klok 12641 1988 105 690,0
Klok 12642 1988 77 285,0
Klok 10162 1988 55 102,0
Klok 10205 1989 69
Klok 11469 1989 153
Klok 3761 1990 58
Klok 3762 1990 58
Klok 2912 1990 110
Klok 11357 1991 69
Klok 4268 1991 35
Klok 4417 1992 52
Klok 2027 1992 157
Klok 10187 1992 154 2250,0
Klok 3562 1992 Ignatius 65
Klok 2271 1993 48
Klok 2119 1995 69
Klok 2201 1998
Klok 3782 1999 77 287,0
Klok 3783 1999 66 190,0
Klok 3784 1999 60 147,0

Verloren klokken of met onbekende status


KlokkenWiki ID Jaar Locatie Naam Diameter [cm.] Gewicht [kg.] OorlogRegistratienummer

Klok 9256 1924 65 175,0 6-B-133
Klok 46 1936 Maria 52 84,0 8-A-31


Klokken buiten Nederland

  • Klok uit 1983 in Kommetjie (Zuid-Afrika), Catholic Church[1]
  • 5 klokken uit 1911 in Calitzdorp (Zuid-Afrika), Dutch Reformed Church. Gegoten waarschijnlijk door Petit & Gebrüder Edelbrock[2]
  • Klok uit 1914 in Riebeek Kasteel (Zuid-Afrika), Dutch Reformed Church. Gegoten waarschijnlijk door Petit & Gebrüder Edelbrock[3]

Literatuur

  • “Het is alles Eijsbouts wat de klok slaat”. Een greep uit 125 jaar Eijsbouts-historie. Asten, 1997
  • H.J.J.B. van den Brink, Q.A.M.Eijsbouts, C.J.M.Eijsbouts en A.C.H.I.Oostvogel, Genealogie van de familie Eijsbouts uit Asten. Eindhoven, 1998

Referenties

  1. ↑ https://digital.lib.sun.ac.za/handle/10019.2/19902
  2. ↑ https://digital.lib.sun.ac.za/handle/10019.2/5216
  3. ↑ https://digital.lib.sun.ac.za/handle/10019.2/5266
Overgenomen van "https://klokkenwiki.nl/index.php?title=Koninklijke_Eijsbouts_Klokkengieterij_en_Fabriek_van_Torenuurwerken&oldid=83170"