Nijkerk carillon

Toren-prot-kerk.jpg

De opvallende witte toren is van heinde en verre te zien. Beeldbepalend voor Nijkerk. Een monument, sinds hij in 1776 de oude gotische bovenbouw van de toren uit 1461 verving. Deze toren herbergt zelf ook twee unieke monumenten, de één voor iedereen te horen, de ander slechts voor bezoekers te zien:

het carillon en het uurwerk-met-speeltrommel.

Al sinds 1777 wordt het leven in de Nijkerkse binnenstad veraangenaamd door het fraaie klokkenspel, dat gegoten werd door Andreas Jozef van den Gheyn uit het Belgische Leuven.

Het klokkenspel (carillon of beiaard is ook goed) is te horen op allerlei feestdagen, maar ook tijdens de twee wekelijkse “marktbespelingen”.

Daarnaast is het carillon ook een serieus muziekinstrument, waarop vele concerten per jaar worden gegeven. De stadsbeiaardier en ook de gastbeiaardiers zijn allemaal gediplomeerd aan een beiaardopleiding als bijvoorbeeld de Nederlandse Beiaardschool in Amersfoort, die in feite een onderdeel van het Utrechtse conservatorium.

Andreas Josephus van den Gheyn werd in 1727 te Leuven geboren als zoon van Andreas Frans. Hij stierf aldaar in 1793. Andreas Josephus is veruit de belangrijkste klokkengieter uit het geslacht Van den Ghein/Gheyn. Hij was een beiaardgieter bij uitstek. Hij goot ruim twintig beiaarden die overigens lichter van gewicht waren dan die van de Hemony’s. Anderzijds ging hij met de kleine klokjes van een beiaard veel hoger van toon dan de Hemony’s dat konden. Klankrijk en enigszins nonchalant gestemd zijn het niettemin bekoorlijke spellen. Ze beslaan een periode van 1751 tot 1786. De laatste was de beiaard van Schiedam die mede gesigneerd werd door zijn in 1758 geboren zoon Andreas Lodewijk. Andreas Josephus heeft bovendien falende klokkengieters al of niet tegen hun wil maar op verzoek van de opdrachtgever geholpen, zoals Alexius Petit te Goes (1766) en Nijkerk (1777). Andreas Josephus was tevens organist van de Sint Michielskerk, de parochie waartoe hij behoorde.

bronnen:

André Lehr, Van paardebel tot speelklok. De geschiedenis van de klokgietkunst in de Lage Landen (Zaltbommel, 1971, 2de druk 1981), p247-258.Stad met Klank. Vijf eeuwen klokken en klokkengieters te Leuven. Tentoonstelling 16 juni – 3 september 1990, p.47-48.

Lees ook: https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7c/Nijkerkbeiiaard.pdf

Lees ook: https://www.nijkerkseklokkenspelvereniging.nl/carillon/


Carillons in Nederland