Maria uit 1445 van Jan van Asten in Berkel-Enschot - RK Kerk H. Caecilia



Klok zonder naam
Gieter Jan van Asten
Gietjaar 1445
Locatie ENSCHOT - R.K.Kerk H. Caecilia. Kerkstraat 4.
Diameter 83.0 cm.
Gewicht 385.0 kg.
Oorlog Registratienr. 6-M-10


Klank

Slagtoon b1
grondtoon
priem
terts
kwint
oktaaf
deciem
1ste undeciem
2de undeciem
duodeciem
dubbel oktaaf

Klankanalyse:

Omschrijving

Maria, 1445 in RK Kerk H. Caecilia

De luid- en slagklok Maria heeft een tweeregelig opschrift - in minuskelvorm - met boven en onder de eerste letterrand twee sierringen; de tweede rand wordt met een ring afgesloten. Tussen de woorden in de letterrand zijn een soort fleurs-de-lis geplaatst (drie gebonden grashalmen). Het motief wordt liggend herhaald aan het einde van de eerste regel. Na het woord 'asten' zijn de takjes in een vaas of pot gezet. Als woordscheiding zijn twee keer van draad gevormde ringetjes geplaatst (dubbele punten). Na de namen van de mogelijke opdrachtgevers is driemaal een naar links lopend hert gezet.

Kroon

Zes kroonarmen met enkel touwmotief rond de kroonstapel.

Kop

Schouder

Vier sierringen

Flank

Lip

Opschriften

Het opschrift wordt voorafgegaan door een leliekruis; de tweede regel door een kruis met ingesneden armen. Hoogte letterranden: 33 mm, hoogte letters: 25-30 mm.

  1. + sca (lelie) maria (lelie) m : cccc (pot met tak) xlv (lelie) magister : iohs (hert van (lelie) asten (pot met tak en liggende lelie)
  2. + gheriit (lelie) vviren (hert) peter vanden (hert) vveeld (ster) heinrich (hert) diebout

'Heilige Maria, 1445, meester Johannes van Asten, Gerrit Wiren, Peter van den Weeld, Hendrik Diebout'

Bijzonderheden

In de toren van de huidige neogotische Caeciliakerk hangen twee klokken met hetzelfde gietjaar waarvan een de gietersnaam Jan van Asten draagt. Vormgeving, lettertype, woordscheiding en decoratievormen zijn vrijwel identiek, vandaar dat beide klokken aangemerkt worden als klokken van deze gieter.

De Mariaklok is - evenals de Caeciliaklok in dezelfde toren - gegoten voor de romaanse Michaëltoren in Enschot die nu eenzaam bij het kerkhof ligt. De bijbehorende kerk is door bouwvalligheid in 1839 gesloopt.

Bronnen

Database RCE Amersfoort

- J. Arts en F. Donders, 'Onze kerkklokken',. In: Het Noordbrabantsch Dagblad Het Huisgezin, 1925-1929, deel XXIV.

- Elly van Loon-van de Moosdijk, 'Op bezoek in de torens van Berkel-Enschot'. In: Berichten uit het Nationaal Beiaardmuseum, 17, 1997, p. 6-11.

- Elly van Loon-van de Moosdijk, Goet ende wael gheraect. Versieringsmotieven op luid- en speelklokken uit Middeleeuwen en Renaissance in het hertogdom Brabant,

(1300-1559), Nijmegen 2004.