Klok zonder naam
| ||
|---|---|---|
| Gieter | François Hemony | |
| Gietjaar | 1661 | |
| Locatie | Middelstum - Hervormde Kerk. | |
| Diameter | ||
| Gewicht | ||
| Oorlog Registratienr. | ||
Klank
| Slagtoon | |
|---|---|
| grondtoon | |
| priem | |
| terts | |
| kwint | |
| oktaaf | |
| deciem | |
| 1ste undeciem | |
| 2de undeciem | |
| duodeciem | |
| dubbel oktaaf |
Klankanalyse:
Omschrijving
Kroon
Uitzonderlijk is dat de kronen van de kleinere Middelstumer Hemonyklokken met leeuwenkopjes zijn uitgevoerd. Vanaf een bepaalde grootte hebben Hemonyklokken niet meer een kroon maar een ophangoog, aan weerszijden voorzien van adelaarskopjes. In Middelstum zijn dit leeuwenkopjes. De gedachte dringt zich op dat die op speciaal verzoek van de familie Lewe zijn aangebracht.
Kop
Schouder
Flank
Lip
Opschriften
Op alle klokken op de schouder: FRANCISCVS HEMONY ME FECIT AMSTELODAMI ANNO DNI 1661 Op de grootste klokken staan psalmteksten in het Latijn, zoals: CANTATE DOMINUM, CANTICUM NOVUM, CANTATE DOMINO OMNIS TERRA. (Zingt de Here een nieuw lied, zingt de Here, gij ganse aarde)
Bijzonderheden
In 1660 vindt een ingrijpende wijziging aan de toren plaats. Er wordt een koepelspitsje gebouwd ten behoeve van een later te plaatsen beiaard. Deze wordt in 1662 door de beroemde klokkengieter François Hemony geleverd. Het is onduidelijk waarom Joan Lewe, op wie de collatie van de kerk was overgedragen, een beiaard heeft besteld. Er is geen contract bewaard gebleven en veel van het archief van Lewe is verloren gegaan. Het volksverhaal wil dat de bewoners van het dorp mochten kiezen tussen een rechte weg naar Groningen of een beiaard van de beroemde klokkengieter Hemony. Dit als cadeautje van Lewe na de Vrede van Münster (1648). Lewe was in dat jaar immers met Geertruida Alberda getrouwd en inmiddels een vooraanstaand man. Lid van Gedeputeerde Staten van Groningen, lid der Staten Generaal, lid van Hoge Justitiekamer van stad en lande en curator der Hogeschool. Hoe het werkelijk is gegaan zal wel nooit meer te achterhalen zijn. Jonkheer Lewe had het collatierecht geërfd, een van de heerlijke rechten van de adel, waardoor ze niet alleen de dominee en de schoolmeester mochten benoemen, maar ook belast waren met het beheer van het gebouw. Zo werden ook de herenbanken, de preekstoel en het avondmaalszilver door de familie Lewe geschonken.
De eerste bespeler van het instrument was Wyger Pieters Sytsema, die ook schoolmeester en koster van de kerk was. Naar hem is in Middelstum de basisschool genoemd. Ook is een bronzen beeld aan hem gewijd. De beiaard werd op woensdagmorgen van 11.00-12.00 uur bespeeld en ‘s zondags een kwartier voor aanvang van de dienst. Dit gebruik hield tot 1855 stand. In 1853 had de kerkvoogdij besloten tot aanschaf van een speeltrommel en kwam het handspel te vervallen.