Johan Nicolaas Derck Sr



Johann Nicolaas Derck Sr
Geboren ca. 1688
Geboorteplaats
Overleden ca. 1764
Overlijdensplaats
Werkzaam van:
Werkzaam tot:

Johan Nicolaas Derck (Schleusingen (Duitsland), 1688 - Enkhuizen, 1764) was klokkengieter in Enkhuizen en Hoorn.

Leven

Biografie

Johan Nicolaas Derck werd op 17 december 1688 te Raasen, sinds 1929 St. Kilian en onderdeel van de stad Schleusingen in Thüringen, geboren als zoon van de spijkermaker Johann Nikolaus Derck[1]. In 1712 kwam hij vanuit Mannheim naar Nederland en met name naar Enkhuizen waar hij waarschijnlijk kort daarna in de gieterij van Jan Crans werkzaam was. Zes jaar later vertrok hij naar Hoorn waar hij in de periode van 1718 tot 1764, zijn sterfjaar, klokken en geschut heeft gegoten. Maar daarnaast ook allerlei ander gietwerk. Meerdere klokken zijn van hem bekend. Geruchtmakend waren zijn beiaarden.

In 1736 leverde hij via een tussenpersoon een zwaar carillon aan Kopenhagen, twee jaar later gevolgd door een soortgelijk spel voor Gdansk. Aldaar werd het een uiterst vervelende affaire want de stemming der klokken deugde aan geen kanten. De Nederlandse beiaardier van Gdansk wenste dit onder geen voorwaarde te accepteren. Het heeft Dercks reputatie kennelijk niet geschaad, want in 1758 kon hij een beiaard aan Sint Petersburg leveren. Maar de stemming was nog steeds niet in orde.

Op het einde van zijn leven, in 1761, verkocht hij zijn gieterij aan zijn zoon Johannes maar kocht deze even later weer terug.

Hij overleed in maart 1764 te Hoorn.

Werk

Klokken in Nederland

Bestaande klokken


KlokkenWiki ID Jaar Locatie Naam Diameter [cm.] Gewicht [kg.] OorlogRegistratienummer

Klok 478 1723 55 110,0 8-A-71
Klok 1078 1732 68 200,0 2-A-105P
Klok 11801 1738 69 204,0 7-A-39P
Klok 1343 1742 95 570,0 2-C-184P
Klok 12197 1752 69 150,0 7-A-98
Klok 12195 1752
Klok 1763 1755
Klok 10766 1755 82 360,0 11-M-5
Klok 11623 1760 105 710,0 7-C-5
Klok 1530 1762 131 1565,0 2-C-129P
Klok 45 1768 52 99,0 8-A-5
Klok 1356 1774 115 1030,0 2-C-185P

Verloren klokken of met onbekende status


KlokkenWiki ID Jaar Locatie Naam Diameter [cm.] Gewicht [kg.] OorlogRegistratienummer

Klok 12066 1752 23 10,0 7-C-119P
Klok 367 1755 85 427,0 8-C-45P


Klokken buiten Nederland

Klokkenspel van 35 klokken uit 1737 in Danzig/Gdansk, St. Katharinen, in 1905 verbrandt[2]

Literatuur

  • André Lehr, Van paardebel tot speelklok. De geschiedenis van de klokgiet-kunst in de Lage Landen. Zaltbommel, 1971, 2de druk 1981, p.245-247.
  • D.A. Wittop Koning, Nederlandse vijzels. Weert, 1989, p.69-70.
  • Piet Boon, De Hoornse klok- en geschutgieterij van de familie Derck. In: Concerten 1993. Vereniging Het Carillon te Hoorn, 1993.
  • Hans-Georg Eichler, Handbuch der Stück- und Glockengießer auf der Grundlage der im mittleren und östlichen Deutschland überlieferten Glocken. Greifenstein, 2003, p.76
  • Danuta Popinigis, Carillons and Carillon Music in Old Gdansk. Eastern European Studies in Musicology 13. Berlin 2019
  • Norbert Jung, Zur Geschichte der Glockengießerfamilie Derck - ein Versuch zur Aufstellung einer Werkliste. Heilbronn 2023

Referenties

  1. https://gedbas.de/person/show/1455427680
  2. D. Popinigis, Carillons in the soundscape of Gdansk, in: Beiaard- en Klokkencultuur in de Lage Landen 2 (2023), p.45-72