Johan Christiaan Borchhardt



Johan Christiaan Borchhardt
Geboren
Geboorteplaats
Overleden
Overlijdensplaats
Werkzaam van:
Werkzaam tot:

Johan Christiaan Borchhardt (Danzig nu Gdansk, ca. 1700/1710 - Enkhuizen, 9 juni 1777) was een zeer productieve klokkengieter in Groningen en Enkhuizen.

Leven

Biografie

Johannes Borchhardt uit Danzig[1] trouwde op 1 februari 1733 in de Lutherse kerk te Groningen met Elsabe Bruijn. Van zijn zeven kinderen werkten minstens twee als klokkengieters in Batavia[2].

Johannes werkte van 1732-1755 te Groningen en daarna als landsgeschutgieter te Enkhuizen in de periode 1756-1777. Ongetwijfeld had dit te maken met het vertrek van Jan Verbruggen in 1755 naar Den Haag.

Hij was een zeer productief gieter van wie we vele luidklokken kennen. Ook hield hij zich bezig met beiaarden, onder andere voor Deventer en Enkhuizen. In onze tijd werd hij echter het meest bekend met zijn beiaard voor Sneek uit 1771. In de jaren twintig van de twintigste eeuw werd over dit klokkenspel tussen musici en oudheidkundigen een vinnige discussie gevoerd.

Johan Christiaan Borchhardt was de laatste Enkhuizer gieter en overleed aldaar op 9 juni 1777.

Samenwerkingsverbanden

Jan Steen

Werk

Groningen 1732-1755

Tussen 1732 en 1755 werkte Johan Christiaan Borchhardt in de stad Groningen.

Enkhuizen 1755-1777

In 1755 werd Borchhardt benoemd tot landsgeschutgieter te Enkhuizen in opvolging van Jan Verbruggen, die naar Den Haag vertrokken was. Te Enkhuizen werkte hij somtijds samen met Jan Steen. Zij signeerden dan met Steen & Borchhardt. Klokken van dit tweetal zijn bekend uit de jaren 1755-1762 wat overigens niet verhinderde dat Borchhardt ook zelfstandig bleef gieten.

Klokken in Nederland

Bestaande klokken


KlokkenWiki ID Jaar Locatie Naam Diameter [cm.] Gewicht [kg.] OorlogRegistratienummer

Klok 3207 1732 26.0
Klok 3249 1733 29.0
Klok 717 1738
Klok 872 1742 100.0 457.0 2-A-83P
Klok 803 1746 116.0 955.0 1-C-30
Klok 1235 1749 106.0 800.0 2-A-4P
Klok 1265 1750 90.0 490.0 2-M-52
Klok 3089 1752 43.0 56.0 4-B-18P
Klok 1466 1753 30.0 25.0 2-C-16
Klok 981 1756 98.0 595.0 2-C-95P
Klok 1505 1758 89.0 420.0 2-A-172
Klok 1258 1759 118.0 980.0 2-C-2P
Klok 1264 1759 118.0 980.0 2-C-2P
Klok 11643 1761 74.0 286.0 7-C-32P
Klok 713 1764 85.0 428.0 1-C-7P
Klok 3133 1764 95.0 4-V-0
Klok 1020 1765 90.0 550.0 2-A-146P
Klok 11971 1765 30.0 61.0 7-C-105P
Klok 1262 1769 49.0 90.0 2-C-94P
Klok 10765 1769 45.0 76.0 11-C-21P
Klok 8900 1770 72.0 240.0 6-B-93P
Klok 2117 1770 129.0
Klok 1250 1772 95.0 570.0 2-C-198P
Klok 3465 1773 Vitus 100.0 1760.0 4-C-108P
Klok 1499 1776 70.0 242.0 2-C-67P
Klok 3295 1777 59.0 151.0 4-C-57P

Verloren klokken of met onbekende status


KlokkenWiki ID Jaar Locatie Naam Diameter [cm.] Gewicht [kg.] OorlogRegistratienummer

Klok 3485 1733 60.0 160.0 4-A-31
Klok 3299 1734 117.0 1135.0 4-C-73P
Klok 1084 1739 102.0 820.0 2-A-23P
Klok 3156 1745 25.0
Klok 1015 1746 88.0 397.0 2-C-137P
Klok 801 1746
Klok 3455 1753 88.0 423.0 4-C-28P
Klok 3240 1755 97.0 669.0 4-C-70P
Klok 150 1755
Klok 1048 1759 75.0 290.0 2-C-156P
Klok 2586 1759 82.0 360.0 3-A-177P
Klok 3453 1760 85.0 503.0 4-C-79P
Klok 1559 1761 86.0 410.0 2-C-57P
Klok 532 1762 110.0 852.0 8-C-85P
Klok 1502 1763 81.0 325.0 2-A-177P
Klok 3045 1763 98.0 672.0 4-C-5P
Klok 715 1764 74.0 290.0 1-A-4P
Klok 3461 1764 85.0 532.0 4-B-82
Klok 1378 1765 110.0 835.0 2-A-9P
Klok 1069 1767 96.0 580.0 2-C-193P
Klok 1434 1767 110.0 743.0 2-A-99P
Klok 1428 1768 110.0 825.0 2-A-96P
Klok 1624 1768 98.0 645.0 2-A-167P
Klok 1316 1770 59.0 131.0 2-A-224P
Klok 2121 1770 50.0 80.0 3-C-89P
Klok 2137 1770 60.0 180.0 3-B-70P
Klok 1625 1772 96.0 560.0 2-A-168P
Klok 3279 1775 82.0 346.0 4-A-17P


Literatuur

  • S. Spoelstra e.a., Voorlopige inventaris van de werkstukken van de Enkhuizer klokkengieters. Manuscript, 1981
  • Thijs Postma, Geschut- en klokkengieters te Enkhuizen 1614-1777. Enkhuizen 2019

Referenties

  1. Groninger Archieven, Ondertrouwboek 1732-1739, archiefnummer 124, Doop-, trouw- en begraafboeken enz. in de provincie Groningen, inventarisnummer 178, blad 3
  2. Johannes geboren 24 april 1740 in Groningen, vertrok op 28 september 1761 naar Batavia en werkte daar als geschut- en klokkengieter tot aan zijn dood op 15 april 1778 in Batavia (nu: Djakarta) Christoff Bernhard geboren 24 februari 1744 in Groningen, arriveerde 6 mei 1769 in Batavia en overleed daar al een half jaar later. bron: J. R. Verbeek, Onder faveur van't canon. Leiden 2021, p. 132