Jan van Venlo I
| ||
|---|---|---|
| Geboren | ||
| Geboorteplaats | ||
| Overleden | ||
| Overlijdensplaats | ||
| Werkzaam van: | ||
| Werkzaam tot: | ||
Jan van Venlo 1 (Venlo of Venray, ca. 1410 - 1469) heeft klokken gegoten in Brabant en het Overkwartier van Gelre (Limburg en Duitsland).
Biografie
Vanaf 1437 tot 1509 zijn er klokken bewaard gebleven met de namen Ian, Ian de clockgiether, Ian en Iacop, Jan van Venlo en Jan van Venloe de clockgheter. We gaan ervan uit dat er tenminste twee personen met dezelfde naam klokken hebben gegoten en gesigneerd. Jan van Venlo 1 zal zijn werkstukken hebben gemaakt van 1437 tot 1469. Daarna komt Jan van Venlo 2. Jan van Venlo 2 is volgens Lehr een zoon van Jacob van Venlo 1. Hij was getrouwd met een zuster van de Venlose gieter Goswinus de Wilde. Jan van Venlo 2 werkte dikwijls samen met zijn broer Gerard van Venlo, alias van Venraide en met Jacop van Venlo 1, alias van Venraide. Van Jan van Venlo 1 zijn nog 14 klokken in 'leven'. Op zijn oudste klok stond 'iohannes de venlo' (Broekhuizen 1437-1944). Op de laatste klok die hij goot voor Straelen (1469) staat: 'ian de venlo'. Vanaf 1452 worden klokken door Jan en Jacob gegoten. Mogelijk maakte Jan het doopvont van Hinsbeck, Sankt-Petruskirche (1441). Jan van Venlo 1 zou op latere leeftijd in dienst getreden zijn van Adolf van Gelre. Adolf voerde strijd tegen zijn vader, hertog Arnold van Gelre. De stad Venlo was op de hand van Adolf. Jan goot kanonnen en richtte zijn werkplaats in als kruitmagazijn. Over het leven van Jan van Venlo 2 is weinig bekend. Alleen door zijn gesigneerde klokken is op te maken dat hij tot 1509 werkzaam was. Vanaf 1469 veranderen de versieringsmotieven op klokken met de naam van Jan van Venlo. Door de verandering van de decoratieve randen op klokken ligt het breukvlak voor Jan van Venlo 1 bij 1469 (Klok Anno voor St.-Petrus en Pauluskerk van Straelen). Jan van Venlo 2 kan 1461 de Mariaklok van Mierlo hebben gegoten. De cesuur zal in ieder geval liggen tussen 1469 en 1475. André Lehr noemt de gieters Jan van Venlo de Oudere en Jan van Venlo de Jongere. De moeilijkheid is dat er veel Jannen zijn en dat met de naam Van Venlo waarschijnlijk alleen de herkomst van de gieters wordt aangegeven. Het is daarmee geen familienaam.
Samenwerkingsverbanden
Gerard van Venlo, Jacob van Venlo of Jacob van Venraide, Jan van Venraide,
Werk
Klokken in Nederland
Bestaande klokken
| KlokkenWiki ID | Jaar | Locatie | Naam | Diameter [cm.] | Gewicht [kg.] | OorlogRegistratienummer
|
|---|---|---|---|---|---|---|
| Klok 3818 | 1447 | 98.0 | 585.0 | 11-O-0 | ||
| Klok 8028 | 1447 | Maria | 133.0 | 1285.0 | 6-B-11P |
Verloren klokken of met onbekende status
| KlokkenWiki ID | Jaar | Locatie | Naam | Diameter [cm.] | Gewicht [kg.] | OorlogRegistratienummer
|
|---|---|---|---|---|---|---|
| Klok 4028 | 1437 | 96.0 | 550.0 | 5-M-6 |
Overige werken
Mogelijk doopvont van Hinsbeck, 1441 door Jan van Venlo 1
Doopvont van Wijk bij Maastricht, 1489 door Jan van Venlo 2
Literatuur
- Martin Jansen, Jan van Venlo, de klokkengieter. In: Tijdschrift der Vereeniging voor Noord-Nederlands Muziekgeschiedenis, Deel 1, 1885, p.35-43.
- Wim Truyen, Jan II van Venlo, in: A.A.J.J. van Pinxteren e.a. (red.), Pronkstukken Venlo 650 jaar stad. Venlo, 1993, p.57-60.
- Jörg Poetgen, Diener zweier Herren. Die spätmittelalterliche Glockengießerwerkstatt in Venlo. In: Annalen des historischen Vereins für den Niederrhein, Heft 196, 1994, p.31-62.
- Leo Giesen, De klokken van Beesel, in: Maas- en Swalmdal, jaarboek 16, 1996, p.18-46.
- André Lehr, Jan die Smet vander Diesdunc, in: Berichten uit het Nationaal Beiaardmuseum, no.30, augustus 2001, pp. 3-5.
- Elly van Loon-van de Moosdijk, Goet ende wael gheraect. Versieringsmotieven op luid- en speelklokken uit Middeleeuwen en Renaissance in het hertogdom Brabant (1330 tot 1559). Nijmegen 2004.