Jan Hoernken

Jan Hoernken
Geboren
Geboorteplaats
Overleden	ca. 1471
Overlijdensplaats
Werkzaam van:
Werkzaam tot:

Jan Hoernken (Veghel?, ca. 1410 - 's-Hertogenbosch, 1471), klokkengieter te 's-Hertogenbosch

Leven

Biografie

Jan Hoernken en zijn broer Willem Hoernken zijn zonen van Lambert Hoernken en Lysbeth van Hynthem. Jan wordt het eerst genoemd in een Bossche schepenprotocol van 1444. Uit dat jaar dateert ook zijn oudst bekende klok in het Aartsbisdom Keulen. In de periode van circa 1444 tot circa 1455, noemt hij zich Jan Hoernken van Vechel, mogelijk een verwijzing naar de herkomst van zijn moeder. Jan woont ook te Veghel, een woonplaats die hij in 1461 voor ’s-Hertogenbosch omruilt. Enkele jaren eerder werkt hij samen met zijn broer Willem; hij laat dan de toevoeging Van Vechel voortaan weg. Hoogtepunt voor beiden is ongetwijfeld de gieting van de uurklok, tevens de basis van de beiaard op de Kathedraal van Antwerpen. De samenwerking eindigt eind jaren zestig. Kort daarna, in 1471, sterft Jan. Willem blijft doorwerken tot hij plotseling in 1474 overlijdt.

De gebroeders hadden geen opvolgers. Luitgart, de weduwe van Willem, wilde de gieterij voortzetten samen met de jonge klokkengieter Geert van Wou. Dat was geen succes, reden waarom de gieterij tenslotte is gesloten. Opmerkelijk is dat Willem Hoernken na de dood van zijn broer soms samenwerkte met een zekere Gobelinus Moer die uit Keulen afkomstig was en die zich in, of kort vóór 1452, in ’s-Hertogenbosch had gevestigd. Zij goten onder meer in 1471 de banklok van Douai in Frankrijk.

Samenwerkingsverbanden

broer Willem Hoernken

Willem Moer

Gobelinus Moer

Werk

Klokken in Nederland

Bestaande klokken

KlokkenWiki ID	Jaar	Locatie	Naam	Diameter [cm.]	Gewicht [kg.]	OorlogRegistratienummer
Klok 3776	1447			169	3270,0	11-O-0
Klok 4659	1449			106	1360,0	5-M-39
Klok 2151	1459			131	655,0	3-M-26
Klok 2176	1460			127	1300,0	3-M-29
Klok 2176	1460			127	1300,0	3-M-29
Klok 2781	1460			127	1250,0	3-M-53
Klok 9225	1460			108	876,0	6-A-190
Klok 3777	1461			113	900,0	11-O-0
Klok 3841	1464			125	1230,0	11-M-15
Klok 3843	1464			103	655,0	11-B-172
Klok 1872	1468			123	1180,0	3-M-9
Klok 11190	1472			120	1070,0	11-M-42
Klok 12216	1473			103	670,0	7-M-40

Verloren klokken of met onbekende status

KlokkenWiki ID	Jaar	Locatie	Naam	Diameter [cm.]	Gewicht [kg.]	OorlogRegistratienummer
Klok 3776	1447			169	3270,0	11-O-0
Klok 4659	1449			106	1360,0	5-M-39
Klok 2151	1459			131	655,0	3-M-26
Klok 2176	1460			127	1300,0	3-M-29
Klok 2176	1460			127	1300,0	3-M-29
Klok 2781	1460			127	1250,0	3-M-53
Klok 9225	1460			108	876,0	6-A-190
Klok 3777	1461			113	900,0	11-O-0
Klok 3841	1464			125	1230,0	11-M-15
Klok 3843	1464			103	655,0	11-B-172
Klok 1872	1468			123	1180,0	3-M-9
Klok 11190	1472			120	1070,0	11-M-42
Klok 12216	1473			103	670,0	7-M-40

Klokken buiten Nederland

Klok Speciosa uit 1449 in Köln (D), R.K. Dom H. Maria en Petrus.

Twee klokken Gabriël en Maria uit 1459 in Antwerpen (B), R.K. O.L. Vrouwekathedraal

Literatuur

• Prosper Verheyden, Over de klokgieters Jan en Willem Hoerken (lezing te Antwerpen op 6 ok-tober 1913).
• C.N. Fehrmann, De Kamper klokgieters. Hun naaste verwanten en leerlingen (Kampen, 1967), pp. 35-37.
• Jörg Poettgen, Johann Hoernken. Ein Niederländer in Köln. Zur Wechselbeziehung rheinischer und Brabanter Glockengießer im Mittelalter. In: Annalen des historischen Vereins für den Niederrhein, Heft 190, 1987, pp. 85-122.
• Elly van Loon-van de Moosdijk, Goet ende wael gheraect. Versieringsmotieven op luid- en speelklokken uit Middeleeuwen en Renaissance in het hertogdom Brabant (1300-1559), Nijmegen 2004.
• Jörg Poettgen, 700 Jahre Glockenguss in Köln. Meister und Werkstätten rheinisches Amt für Denkmalpflege, Arbeitsheft der rheinischen Denkmahlpflege 61, Worms 2005.